INNGANGUR

TALFÆRIN

MÁLHLJÓÐIN

SÉRHLJÓÐIN

SAMHLJÓÐIN

ÆFINGAR

FORSÍÐA

  
Þessi vefur er tilraunaverkefni við Menntaskólann á Akureyri, unnið með styrk frá Þróunarsjóði framhaldsskólanna
. Á vefnum er stutt ágrip íslenskrar nútímahljóðfræði, sem ég hef áður gefið út fjölritað, en er hér lagað að nýju formi..

Viðfangsefnið er hljóðfræði nútímamáls, með öðrum orðum hvernig maðurinn notar sér hæfileikann til að gefa frá sér málhljóð til að tala. Þar er fjallað um það hvar og hvernig hljóðin myndast og hvað það er sem veldur því að við notum tugi hljóðmyndunarafbrigða til þess að tala einfalt mál. Tilgangurinn með þessu er að nokkru leyti skýrður hér í inngangi

Þessi hljóðfræði er ætluð til notkunar í efstu bekkjum grunnskóla og fyrstu bekkjum framhaldsskóla. Hér ræður ekki sú vísindalega nákvæmni sem á við í háskóla. Hins vegar er leitast við að skýra á almennan og aðgengilegan hátt myndun hljóða og reynt að gera sem gleggsta grein fyrir framburði með því að beita eins konar framburðarstafsetningu. Auk þess eru dæmi um framburð og hljóðmyndun lesin á vefinn og notendur geta heyrt þau svo framarlega sem tölvan er búin hljóðkorti og fyrir hendi eru hátalarar eða heyrnartól. Hljóðskrárnar eru undir krækjum með rauðum lit og það kann að taka nokkur andartök að tengjast þeim.

Efnið skiptist í nokkra þætti. 

  • Í Inngangi er fjallað um mannamál, hæfileika mannsins til að tala og aðferðir til að lýsa mannamáli í tali og riti. 
  • Í þættinum Talfærin er fjallað um þau líffæri sem notuð eru við myndun talhljóða.
  • Í kaflanum Málhljóðin er fjallað almennt um hljóð málsins, myndunarhætti þeirra og myndunarstaði. 
  • Í köflunum Sérhljóðin og Samhljóðin er lýst í smáatriðum myndun hvers einstaks hljóðs sem notað er í íslensku nútímamáli.
  • Loks er sérstakur kafli með æfingum.

Allar athugasemdir og ábendingar eru vel þegnar.

Sverrir Páll

Síðast yfirfarið 07.10.2003 - svp

 

©Allur höfundarréttur þessa efnis er hjá Sverri Páli Erlendssyni.  Notkun er öllum heimil, ekki síst þeim sem kynnu að þakka fyrir afnotin.   Öll birting ellegar frekari útfærsla er háð leyfi höfundar.