Sláturgerð
Ég
grét af hlátri þegar Þórir sendi
mér brot úr uppskrift að blóðmör
úr Fréttablaðinu 27.9.2003: ... Síðast
er mörnum hrært saman við. Best er að
hræra með handleggnum. Ég er
eiginlega orðlaus. Samt verð ég
að benda hér á snilldarþýðinguna:
Þegar þau höfðu fylgt Tom og
Honoríu til dyra tók Max handleggina af öxlum
Celine og nuddaði hnakkann. Þarna hef
ég alltaf sé fyrir mér handleggi sem hafa
hangið á eins konar snögum á öxlum
Celinar og einfalt að húkka þeim af og klóra
sér með þeim - eða þá hræra
í slátri... Þvílík vitleysa.
28.
september 2003
Tvöföld
eða þreföld neitun.
Tvöföld
neitun er skemmtileg aðferð í frásögn,
til dæmis þegar sagt er Það er ekki ómögulegt.
Þegar saman koma ekki og ó,
sem þýðir líka ekki, eyða þessi
neitunarorð hvort öðru alveg eins og í stærðfræðinni
að mínus sinnum mínus er sama sem plús.
Þetta er eins konar úrdráttur, einhvern veginn
vægari fullyrðing en að segja beinlínis Þetta
er mögulegt. Hitt er verra þegar fólki verður
á að nota tvöfalda neitun með orðum sem
sjálf hafa neikvæða merkingu. Dæmi: Eigum
við að skreppa í bíó? Já,
það væri ekki óvitlaust.
Ef við reiknum þá eyðir ekki ó-inu
og eftir stendur: Já, það væri
vitlaust. Svona dæmi rakst ég á áðan
í bókinni Í upphafi var morðið eftir
Árna Þórarinsson og Pál Kristin Pálsson.
Þar segir ein persónan, sem er að lýsa
því hversu ferðavön hún sé:
Þær eru ekki ófáar
ferðirnar sem ég hef farið... Eftir stendur:
Þær eru fáar, þveröfugt
við það sem höfundarnir ætluðu að
láta persónuna segja. Þetta er klaufalegt.
Munum að við getum notað tvöfalda neitun með
jákvæðum orðum en ekki með neikvæðum
því þá verður til þreföls
neitun og þar af leiðandi neikvæð merking.
28. september 2003
Skipt
um hendur
Ég
hef áður minnst á það fyrirbæri
sem í fjármálaheiminum og fréttum
er kallað að fjármunir, hvort sem það
eru peningar eða verðbréf eða aðrar eignir,
skipti um hendur. Þetta er svo
vitlaust og heimskulegt að það er ekki einu sinni
hlægilegt. Með því að persónugera
eignirnar væri hægt að segja að þær
skiptu um eigendur. Það er alveg í
lagi. Það bara má ekki segja svona bölvaða
vitleysu. 28. september 2003
Persónulega
Ég
hef einhvern tíma áður minnst á orðið
persónulega, sem mér finnst notað í miklu
óhófi og er næstum alltaf óþarft.
Í útvarpinu áðan er haft eftir útlendum
manni: Persónulega þekki ég engan
sem hefur látist úr alnæmi.
Þá spyr ég – en skyldi maðurinn
þá kannski þekkja einhvern ópersónulega,
sem hefur látist af þessum völdum? Nei. Örugglega
ekki. Það er ekki hægt. Það er einungis
hægt að nota orðið persónulega ef á
sama hátt er möguleiki að nota orðið ópersónulega
um sama fyrirbæri, til dæmis eins og þegar talað
er um persónulega eða ópersónulega frásögn.
Persónulega er hér og í þessum tilfellum
bara della. Ef til vill á þetta orð að vera
einhvers konar ítrekun eða undirstrikun á þeim
sem um ræðir. Hins vegar er enginn merkingarmunur á
því að segja Jón er asni
og Persónulega er Jón asni.
Nema kannski hvað það er mikill asnaskapur að
nota orðið persónulega, þegar það
á ekki við. 28. september 2003
Niðurhal
Mér
finnst einhvern veginn ekki nógu gott að nota orðið
niðurhal og sögnina hala
(niður) um það sem í tölvuheiminum
er kallað download. Það er til aragrúi af
einföldum sögnum sem nota mætti, hlaða, sækja,
ná í, taka á móti og svo framvegis
og svo framvegis. Niðurhal er bæði stirðbusalegt
og langt orð. Auk þess er nafnorðið hal og sögnin
að hala til í svolítið annarri merkingu
en þeirri að hlaða upp eða setja niður.
Sögnin hala er til í merkingunni að toga í,
tosa, draga. Það þekkja margir, ekki síst
þeir sem sækja sjó. Á togurum fá
menn svo og svo mikið í einu hali, þ.e. einu
togi. Að vísu heyrði ég nemanda minn, sem
hafði farið túr á togara, segja að þeir
hefðu fengið svona mörg tonn í einu holi.
Hrökk í kút yfir því að þarna
skyldi vera búið að troða inn enskum framburði.
Mér er líka minnisstætt þegar klósettkassar
héngu hátt á vegg og tekið var í
húð á enda keðju til að sturta niður,
var það líka stundum kallað að hala niður.
En mér finnst sem sagt í tölvuheimi miklu betra
að hlaða upp, sækja, taka á móti en
að hala niður. 26. september 2003
Útlenskar
kvikmyndakynningar
Það er afskaplega undarlegt að heyra hvað eftir
annað í íslenskum útvörpum útlenskar
kvikmyndakynningar. Þar er líkt eftir erlendum kynningum,
orðalagið er erlent en orðin íslensk: Frá
leikstjóranum John Johnson kemur ógleymanleg hrollvekja...
eða Frá hinum kunna framleiðanda
myndarinnar The Drasl kemur splunkuný gamanmynd með
leikurunum... Í fyrsta lagi er efnisröð
og setningaskipan þessara tilkynninga afar framandi og ólíkt
því sem venja er á íslensku. Þá
er óeðlilegt að segja að mynd komi frá
leikstjóra eða framleiðanda. Það væri
eins og að segja að Heimsljós kæmi frá
Halldóri Laxness. Fleira mætti tína til, en
grundvallaratriðið er það að þegar
maður þýðir úr erlendu máli
yfir á íslensku verður maður að hugsa
með sér: "Hvernig er eðlilegt að segja
þetta á íslensku?" Ekki bara þýða
orð fyrir orð. 21. september 2003
Að
eiga aðkomu að einhverju!!!
Áður hef ég bent á það
hundleiðinlega fyrirbæri þegar fólk tekur
ekki þátt í einhverju, er ekki með í
einhverju, er ekki aðili að einhverju heldur bara kemur
að einhverju. Til dæmis í spurningu
fréttamanns: Hverjir koma að þessu máli?
Mér fannst sprengjan springa núna í kvöld
þegar sagt var í sjónvarpinu að einhver
ætti ekki aðkomu að þessu máli.
Ég á ekki aðkomu að svonalöguðu
er sem sagt ný íslenska fyrir það sem
áður var sagt: Ég tek ekki þátt
í svonalöguðu. Finnst ykkur þetta fyndið?
18. september 2003
Tími
til kominn
„Er ekki tími til kominn að tengja“
sagði í galgopalegum dægurlagatexta. Og mörgum
fannst ími til kominn. Nú er kominn
tími til að huga að vetrardekkjunum. Og ganga frá
garðverkfærunum, það er líka kominn
tími til þess. Svona hefur verið talað, en
nú er að verða miklu algengara að fólk
tali um að það sé kominn tími á
að gera eitthvað, það sé kominn tími
á eitthvað. Er ekki kominn
tími á það?
Ég geri mér ekki grein fyrir því hvaðan
það kemur, en jafnvel þótt það
kunni að vera gott mál þykir mér miður
ef hitt, tími til einhvers, hverfur. 18.
september 2003
Að
hafa eitthvað undir höndum – eða yfir þeim?
Hjörvar Pétursson sendir mér klippu
úr mbl.is þar sem sagt er frá rapparanum R.
Kelly sem hefur kvalist, eins og mbl.is segir orðrétt:
„...vegna ásakana um að hann hafi haft
yfir höndum barnaklám. Söngvarinn
er sakaður um um 21 brot, en hann hafði yfir
höndum myndband...“ Ég veit ekki
hvort á að kalla þetta áttavillu, sambærilegt
því að vita ekki hvort maður er að fara
inn eða koma út. Í stað sagnarinnar að
eiga eða hafa er stundum notað orðasambandið að
hafa eitthvað undir höndum. Ég
er svo mikill prakkari í dag að mér dettur í
hug að skýringin sé sú að blaðamaðurinn
hafi ekki getað hugsað sé að segja undir höndum
af því að þar er stundum svo mikil svitalykt
(!) Eða eins og Sigríður benti mér á
að hann hefði haft hendurnar á lyklaborðinu
á tölvunni og klámmyndirnar birst á
skjánum yfir þeirm. Nei þetta er bara vitleysa.
17. september 2003
Orðskviður
Þórir Jónsson í Ólafsfirði
bendir mér oft á vitleysur í Fréttablaðinu
og satt að segja held ég að Fréttablaðsmenn
verði að fara að fá sér prófarkalesara.
Í því blaði 23. ágúst rakst
Þórir á frétt um breskan hástökkvara.
Þar segir: „„Hjarta mannsins upphugsar veg hans,
en Drottinn stýrir gangi hans,“ sagði breski
þrístökkvarinn Jonathan Edwards við upphaf
blaðamannafundar þar sem hann tilkynnti að hann
muni hætta keppni eftir heimsmeistaramótið í
París. Edwards vitnaði þarna í orðskviðurnar,
16. kafla, níunda vers.“ Kviða, til dæmis
Guðrúnarkviða, er kvenkynsorð en orðskviður,
í fleirtölu orðskviðirnir er karlkynsorð.
17. september 2003
Mara
og marra
Björgunarmaður sagði í fréttum
í kvöld að gúmmíbáturinn
hefði marrað í kafi.
Þetta er auðvitað ekki alveg rétt. Sögnin
að marra merkir að gefa frá sér hljóð,
ekki ólíkt því þegar brakar í
einhverju. Sögnin að mara merkir hins vegar að fljóta
nokkurn veginn eða vera um eða rétt undir yfirborðinu.
Þess vegna er talað um að mara
í kafi. Bara með einu erri. 15. september
2003
Fæðingargallinn
Mikið gladdi Didda mig í sjónvarpinu
um daginn. Hún var spurð um kvikmyndaleik sinn, hvort
hefði ekki verið erfitt að hlaupa nakin í gegnum
fjölmennan vinnustað. Hún sagðist aldrei hafa
átt erfitt með að vera í fæðingargallanum.
Þetta var skemmtilegt orðalag. 15. september
2003
Með
stig eða ekki
Þegar ég var lítill kenndi móðir
mín mér að það væri rangt mál
að segja: Ég er með ekkert.
Hún sagði að það væri hægt
að vera með eitthvað en það væri bara
alls ekki hægt að vera með ekkert. Síðan
hef ég hrokkið í kút og hrekk enn í
hann þegar ég heyri til dæmis íþróttafréttamenn
segja: Þeir eru í neðsta sæti með
ekkert stig. Það er ekki hægt, samkvæmt
móðurmáli mínu, að vera með ekkert
stig. Hins vegar er hægt að vera ekki með
neitt stig. Í neðsta sæti, ekki með
neitt stig – eða án stiga, eins og stundum er
sagt og það er skömminni skárra. 13.
september 2003
Þora
ekki að beygja
Ég man þegar Hafnfirðingar fengu sér síldarbát
sem hét Fífill. Hverju áttu karlarnir að
svara ef þeir voru spurðir: Á hvaða bát
ertu? Auðvitað: Ég er á Fífli.
En það þótti bara ljótt og niðurlægjandi
og mönnum fannst þeir þá vera að kenna
sig við fífl. Sögðu þess í stað:
Ég er á Fífil eða:
Ja, báturinn heitir sko Fífill. Kannski það
sé einhver ótti við að skapa misskilning
þegar fólk gerir eins og konan sem talað var
við í útvarpinu í morgun og sagði:
Það er til dæmis hægt að festa þetta
á ísskápinn með segul.
Hér hefði hún átt að segja með
segli, því þannig beygist orðið.
Og afar lítil hætta á að nokkur rugli
því saman við segl á skipi. 13. september
2003
Fleiri
fleirtöluvitleysur
Ég heyrði í útvarpi í morgun að
ungur maður var að tala um mat, einkum fisk, og sagði
að nú væri verið að koma með ný
brögð í fiskinn. Sennilega hefur
hann verið að tala um nýtt bragð að
fiskréttum eða nýjar bragðtegundir. Ekki
brögð og ekki í,
við segjum ekki það er gott bragð í þessu.
13. september 2003
Vínberin
Ég heyrði talað við ungan Íslending,
staddan í Frakklandi, þar sem hann vann við að
tína vínber. Hann sagði að það
væri ekki sérstaklega mikið af berum
en það væri mikill sykur í berunum.
Þarna kann drengurinn ekki að beygja í fleirtölu
orðið ber í merkingunni ávöxtur (um
ber, frá berjum til berja). Annað sem hrökk upp
úr drengnum var: Þetta er rosalega góð
uppskera upp á kvolitet sko.
Ég segi ekki meira um það. 12.
september 2003
Undarleg,
ný fleirtala
Það er ekki svo einfalt að allt sem til
er í eintölu sé einnig til í fleirtölu.
Til dæmis er ekki talað um tvö kjöt, þrjú
hveiti eða fjögur sköp (ef skap merkir lundarfar).
Ég sá skringilega auglýsingu í gær
þar sem nemendum var boðið að kaupa ódýrar
pizzur. þar stóð: 15” pizza með
2 áleggjum...” Álegg, í
merkingunni það sem lagt er ofan á til dæmis
brauð, hefur ekki verið haft í fleirtölu.
Hins vegar er talað um tvenns konar eða þrenns konar
álegg. Eitt, tvö eða þrjú álegg
eru í mínu máli egg úr áli,
og slíkt er hart undir tönn. Annað dæmi
um undarlega fleirtölu er tiltölulega nýlegt.
Í stað þess að tala um að vinna á
tveimur eða þremur stöðum talar (ungt) fólk
um að hafa tvær eða þrjár
vinnur. Eru þetta nauðsynlegar eða
æskilegar breytingar á málinu? 12.
september 2003
Fjallskilanefnd
Það er óheppilegt þegar fólk
kann ekki og skilur ekki orð í texta sem það
les upp. Dæmi um það var í Svæðisnuddinu
í gær, þegar stúlkan í auglýsingunum
las upp tilkynningu frá því sem hún
kallaði fjallaskilanefnd. Nefndin
sem í sveitum hefur með að gera göngur og
réttir heitir hins vegar fjallskilanefnd.
Ég vona að Ríkisútvarpið eigi orðabækur
sem starfsfólk þess getur flett upp í rekist
það á orð sem það skilur ekki.
12. september 2003
Enn
ein kynvillan
Núna rétt í þessu heyrði
ég alkunna útvarpskonu á Rás 2 segja:
...og danshöfundarnir dansa sjálf.
Þetta er vitlaust af því að höfundurinn,
í fleirtölu höfundarnir, er karlkynsorð en
orðið sjálf er kvenkyns eða hvorugkyns. Enda
þótt í hópi höfunda séu
bæði karlar og konur verður að nota karlkynsorð
til að vísa til karlkynsorðs, nákvæmlega
eins og foreldrarnir eru ÞEIR, unglingarnir eru ÞEIR,
nemendurnir eru ÞEIR þó að í öllum
tilfellum feli orðið í sér fulltrúa
beggja kynja. Þess vegna hljóta höfundar dansanna
að dansa sjálfir. 11.
september 2003
Þurrka
togarahausa
Í Morgunblaðinu í dag er sagt að
nú eigi að fara að þurrka hausa
af frystitogurum. Ég ætla bara að
vona að þetta séu fiskhausar
– og úr afla frystitogaranna. 11.
september 2003
Titlar
og merki
Í Morgunblaðinu í morgun er sagt frá
bókaútgefanda sem stefnir að útgáfu
á 11 bókatitlum. Í gær
var í útvarpinu auglýsing frá verslun
í Smáralind sem bauð fólki að
koma og skoða ný og glæsileg merki.
Þar mun hafa verið átt við vörumerki.
Mér finnst þetta hvort tveggja dálítið
undarlegt. Bókartitill er nafnið á bókinni,
skráð á kápu hennar. Sá sem les
bókatitla les ekki annað en nafnið á kápunni,
ekki bókina sjálfa. Bókaútgefandi
gefur út bækur, ekki bókatitlana
eina. Bókabúðir selja bækur en ekki bókatitla.
Í tískuheiminum er svipað að segja. Merkið
eða vörumerkið er nafn vörunnar eða framleiðanda
hennar. En fólk fer ekki í búð til að
dást að Nike- eða Burbury’s- eða Benetton-
merkjunum heldur flíkunum sem merktar eru þeim. Fólk
skoðar ekki vörumerki, það skoðar
föt. Fólk klæðist ekki vörumerkjum
heldur fatnaði og verslanir selja ekki vörumerki –
nema þegar seldar eru rúllur af vörumerkjum
ætlaðar til að sauma í eða festa á
eftirlíkingar af fatnaði þekktra framleiðenda.
11. september 2003
Að
sjá um hljóðfæraleik.
Mér finnst óeðlilegt að segja: Sindri mun
sjá um bassaleik. Mér finnst rétt
og eðlilegt að segja: Sindri leikur / spilar á
bassa. 11. september 2003
Endurtaka
Að endurtaka merkir að gera eitthvað aftur.
Það er ekki rétt að tala um að endurtaka
eitthvað aftur, eins og oft heyrist. Ekki nema
ef verið er að gera eitthvað í þriðja
sinn. Fyrst er það gert, svo er það endurtekið
og því næst endurtekið aftur.
10. september 2003
Setan
sáluga
Næsta haust verða liðin 30 ár frá
því gefin var út auglýsing um íslenska
stafsetningu og bókstafurinn z, sem lengi hafði verið
til óþurftar í íslensku ritmáli,
felldur brott. Sumum þótti sárt að missa
z-una en flestir urðu fegnir, enda fór svo að þessi
útlendi bókstafur hvarf undurfljótt úr
ritmáli Íslendinga. Þó eru enn til
fáeinir geirfuglar sem skrifa z (og tekst því
miður ekki alltaf að fara að gömlu z-reglunum).
Dæmi um z sá ég síðast í
dag á forsíðu Morgunblaðsins. Mér
þykir miður að Morgunblaðið skuli ekki hafa
fyrir löngu fellt niður þann slæma sið
að nota annað slagið úrelta stafsetningu í
blaðinu. Þetta er ekki einasta úrelt ritmál
heldur er það beinlínis villandi fyrir börn
og unglinga sem ekki hafa alist upp við þennan rithátt.
Ég leyfi mér því að vona að
ritstjórn Morgunblaðsins ákveði að hætta
að fullu að daðra við z-una. Þetta er að
verða jafnmikill brandari og skrifað stæði að
í blaðinu væri grein eptir Pjetur
eður Stephan. 10. september 2003
Vertíð
Vertíð er sjósóknartími, sá
tími þegar menn fóru víða að
í verið. Þá fóru menn úr
sveitum og kaupstöðum til að stunda sjóróðra
og fiskvinnslu fjarri heimabyggð, á eða frá
stórum verstöðvum. Að norðan og austan
fóru menn á vertíð á Snæfellsnes,
til Suðurnesja eða Vestmannaeyja. Ver merkir haf og vertíð
tíminn þegar menn sóttu sjó. Síðar
er farið að nota orðið vertíð víðar,
jólaösin verður vertíð kaupmannsins,
talað er um jólabókavertíð, sem áður
hét jólabókaflóð o.s.frv. Reyndar
er engin þörf á því að nota
orðið vertíð um alla skapaða hluti. Ferðamannavertíð
er ekkert betra orð en ferðamannatími. Verra þykir
mér þegar vertíðin veður yfir aðrar
tíðir. Í útvarpinu í gær
heyrði ég unga konu tala um sláturvertíð.
Æææ. Eigum við ekki að rifja upp hið
ágæta orð sláturtíð
og notað það. Það er tíminn sem
slátrað er og þar er ekki farið í
neitt ver, bara sláturhús, en þeim fer að
vísu ört fækkandi vegna þess að álitið
er að útlendingar ætlist til þess, en það
er önnur saga. 10. september 2003
Að
bera virðingu fyrir manni
Það er algengt í frásögnum
af íþróttaleikjum að sagt er um duglegt
lið að það hafi ekki borið neina virðingu
fyrir andstæðingunum, til dæmis: Íslendingar
báru enga virðingu fyrir Þjóðverjum.
Þetta er ljótt að segja. Beri maður enga
virðingu fyrir öðrum manni þá lítur
maður niður á hann, fyrirlítur hann, telur
hann sér ekki samboðinn. Ég held að það
sé ekki það sem íþróttafréttamenn
ætla að segja. Íþróttir eiga að
minnsta kosti ekki að byggjast á dónaskap og
lítilsvirðingu. Það sem hérna er um
að ræða er hins vegar hvort einn óttast,
hræðist, eða kvíðir eða ber ugg í
brjósti gegn öðrum. Íslendingar sýndu
engin hræðslumerki, Íslendingar óttuðust
ekki Þjóðverja, Íslendingar sýndu
ekki minni og jafnvel meiri kjark og þor en andstæðingarnir,
jafnvel Íslendingar stóðu fullkomlega uppi í
hárinu á Þjóðverjum. Það
var til dæmis nákvæmlega það sem
Heiðar Helguson gerði gegn Oliver Kahn. Grundvallaratriði
í leik er að bera virðingu fyrir andstæðingnum
og mæta honum þeir þeirri áræðni
og festu sem þörf er á. Það er ekki
sama og að bera enga virðingu fyrir honum. 7.
september 2003
Musl
Mér finnst að við ættum að hætta
að nota orðið múslí
yfir morgunkorn. Það er miklu þægilegra
að kalla þeta einfaldlega musl. Það
beygist ágætlega, musl, um musl, frá musli,
til musls, og er gamalt og gott orð yfir einhvers konar mylsnu
eða salla. Viltu súrmjólk með musli? Gefðu
mér aðeins meisa musl. Gott orð sem margir eru
farnir að nota. 5. september 2003
Aðkoma
– að koma að einhverju
Mikil tíska er að nota orðasambandið
að koma að einhverju í
staðinn fyrir það sem um langan eldur hefur verið
kallað að taka þátt í, að
vera með í, að eiga hlut í, að eiga
hlut að, að eiga aðild að, að vera þátttakandi
í og þannig mætti lengi telja. Ég
skil ekki af hverju þarf endilega að kalla það
að koma að málinu og
nota ekkert annað. Mér finnst þetta slæmt.
Bæði vegna einhæfninnar og líka vegna þess
að orðasambandið að koma að hefur fram undir
þetta þýtt allt annað en að taka þátt
í. Nefnilega að koma frá öðrum stað,
vera aðkomumaður. Enn verra er þó þegar
þarf að nota nafnorð yfir þessa athöfn.
Ég hef heyrt orðið aðkomuaðilar
(Oj bara!) en ef til vill er næst á dagskrá
að þátttakendur og aðilar verði kallaðir
aðkomumenn. 5. september
2003
Kjöt
og slátrun
Það er sérstaklega á haustin
að heyrist tala um nýslátrað
kjöt og í morgun talaði bóndi
á Norðurlandi í útvarpi um heimaslátrað
kjöt. Hér er svolítil hugsunarvilla.
Við slátrum ekki kjöti. Þess vegna er ekki
hægt að tala um slátrað kjöt. Hins vegar
er rétt að tala um nýtt kjöt eða kjöt
af nýslátruðu (fé) og á
sama hátt kjöt af heimaslátruðu
(fé). Vegna þess einfaldlega að fénu er
slátrað og þá verður til afurðin
kjöt. 5. september 2003
Bananar
Lengi hef ég ætlað að minnast á
banana, þann gula, íbjúga ávöxt.
Það er svo algengt að fólk beygi orðið
banani vitlaust í fleirtölu. Rétt er að
beygja orðið þannig: Margir bananar, um marga banana,
frá mörgum banönum, til margra
banana. Villan er í þágugfallinu, þegar
sagt er til dæmis: Mig langar í köku með
bönunum. Bönunum er þágufall
fleirtölu af orðinu bani, með greini banarnir, en
banarnir eru banamennirnir (sjá til dæmis að
verða manns bani). Mig langar ekki í köku með
banamönnum. Nei. Hins vegar þykja mörgum góðar
kökur með banönum. 3.
september 2003
Saumnálin
sem datt
Stundum stíga menn á bananahýði og einhver
smávilla gúlpast upp úr þeim þegar
þeir ætla að grípa til alþekktra
orðtaka. Flestir þekkja myndmálið um saumnálina,
þegar sagt er að það hafi verið svo hljótt
að hefði mátt heyra saumnál falla. Þannig
fór fyrir manninum sem sagði: Það
var svo mikil þögn að það var eins og
það hefði dottið saumnál. 2.
september 2003
Minningargreinar
Sá siður er fagur að skrifa minningarorð um
látna, og trúlega hvergi jafnalgengur og hér,
þótt hann þekkist í fjölmennari
löndum, einkum þó í héraðsbundnum
blöðum. Minningargreinarnar hafa á allrasíðustu
árum tekið nokkrum breytingum. Þar kemur einkum
tvennt til. Annars vegar er meira um það nú en
var að mjög nánir ættingjar skrifi greinar:
börn um afa, ömmu, foreldra eða systkini og foreldrar
um börn, sem falla frá. Hitt tengist þessu og
er að greinarnar eru í sívaxandi mæli
skrifaðar sem viðkvæm sendibréf, einkabréf
til hins látna, þar sem hann er ávarpaður
í fyrstu persónu. Hvort tveggja, sendibréf
til hins látna frá nánum ættingja,
finnst mér stundum að ekki ætti að birta
sem lesefni handa hverjum sem er. Stundum eru þessi skrif
svo viðkvæm og persónuleg að mér dettur
helst í hug að best hefði verið að leggja
þau sem hinstu kveðju í kistu hins látna.
Ég veit að það er erfitt að stjórna
þessu, en mér finnst hlutaðeigendur ættu
að benda sorgmæddum á þessa hlið málsins.
2. september 2003
|
