Sigra
hvað?
Það er snarvitlaust að tiltekin hljómsveit
hafi sigrað Músíktilraunirnar
2004, eins og málvitundarlitlir útvarpsmenn staglast
á. Hljómsveitin var ekki að keppa við Músíktilraunirnar
og þess vegna gat hún ekki unnið þær
eða sigrað. Hún vann eða sigraði andstæðinga
sína, og það er allt annað mál, og
hún vann eða sigraði í
Músíktilraunum 2004. Eigi skal bulla! 31.
mars 2004
Sé
eða er
Talsvert ber á því að fólk
noti viðtengingarhátt af sögnum þar sem
framsöguháttur ætti að vera og einnig er
farið að bera á hinu, að fólk noti framsöguhátt
þar sem ætti að hafa viðtengingarhátt.
Í fyrra tilfellinu er þetta til dæmis í
spurningum eins og: „Veistu hvort Bryndís
sé við?“ þar sem ætti
að segja: „Veistu hvort Bryndís er við?“
Þegar ég hef leiðrétt þetta hjá
nemendum mínum hef ég kennt þeim einfalda
reglu sem dugar nokkuð vel: Ef þetta er bein spurning
eða bein fullyrðing þá á að nota
framsöguhátt. Bryndís er við. Veistu hvort
Bryndís er við? Ef hins vegar er vafi í setningunni
eða spurningin óbein er notaður viðtengingarháttur.
Ég held að Bryndís sé við. Hann spyr
hvort Bryndís sé við. Síðara tilfellið
er í dæmum eins og ég heyrði í
útvarpinu í morgun: „Ég
held að það sem þú varst að segja
er kjarni málsins.“ Ef við styttum
þetta og tökum burt innskotssetninguna stæði
hér: Ég held að þetta er kjarni málsins.
Þannig setningu hef ég líka heyrt. Þarna
ætti að segja: ...að þetta sé
kjarni... Því miður virðist hér
sem fólk sé að leggja á flótta
undan viðtengingarhættinum af ótta við að
fara vitlaust með hann. Þetta er umhugsunarvert.
31. mars 2004
Fleiri
Það er bara eitt r í fleiri. Alls ekki
tvö. 31. mars 2004
Að
fela sig á bak við útlenskuna
Í morgunútvarpinu á Rás 2
heyrði Gest Einar ræða við mann, sem ég
man ekki hvað heitir, um einhvers konar pýramídavef
sem á að vera afskaplega góð afþreying.
Lengst heyrði ég manninn komast í að skýra
svo frá að á þessum vef væru leikir
og gambling. Þegar Gestur spurði
hvort það væru ekki fjárhættuspil
eða eitthvað því líkt var fátt
um svör annað en að fólk ætti bara að
líta í kringum sig og Ísland væri eina
landið í heiminum þar sem rúlletta og
slíkt dót væri óleyfilegt og fólk
ætti að fá að ráða hvernig það
verði tómstundum sínum og þar fram eftir
götunum. Þarna var í raun og veru verið
að auglýsa fjárhættustarfsemi án
þess að viðurkenna það berum orðum
og verknaðurinn kallaður gambling. Óttalega er
þetta ömurlegt. Og ömurlegast kannski að fólk
skuli lauma óleyfilegum atvikum inn um bakdyrnar undir
fölsku útlensku flaggi. Heiðarlegra (!) svindl
er að kalla hlutina sínum nöfnum. En hér
er ég kannski farinn að feta mig út fyrir málfarið
og inn í siðferðið. Setjum hér punkt.
30. mars 2004
Heyrðu aftur
Ég má til með að nefna þann
undarlega ósið að segja „heyrðu“
þegar verið er að ávarpa marga. Það
er eðlilegt að segja heyrðu
þegar maður ávarpar einn mann, einfaldlega vegna
þess að –ðu er þú og þú
er fornafn annarrar persónu, táknar þann einn
sem talað er við. Ef yrt er á fleiri en einn verður
að segja heyrið, heyrðið
þið eða nota styttinguna heyriði.
Það er bara kjánaskapur að tala við marga
í eintölu. Þetta er til dæmis sérstaklega
áberandi í spurningaleiknum Landsins snjallasti
á Skjá einum og ég vona að það
ágæta fólk sem þar stjórnar leiðrétti
það strax. Ekki segja heyrðu
og því síður herrðu
við fleiri en einn í einu. 30. mars
2004
Talnarugl eða klaufaskapur
Ég var að bóka far á vef Flugfélagsins
og rak augun í dálítinn klaufaskap í
máli, þar sem flakkað er milli eintölu og
fleirtölu eins og ekkert sé eðlilegra. Ef til
vill er hér um að ræða ruglandi frá
árum þéringa, en þá var talað
í eins konar fleirtölu við einstaklinga. Þéringar
eru löngu liðnar en þeir sem bera þær
fyrir sig á okkar dögum fara því miður
sjaldnast rétt með þær, til dæmis
í boðskortum og öðrum kurteislegum tilmælum.
Á Flugfélagsvefnum stendur: „Óskir
þú eftir kvittun vinsamlega biðjið um hana
við brottför.“ Hér er lesandinn
ávarpaður í eintölu í upphafi en
í fleirtölu í seinni hluta málsgreinarinnar.
Sama gerist þar sem segir: „Þú
hefur bókað flug [...] vinsamlega sýnið
skilríki...“ Ef þarna stæði;
„Óskið þér eftir kvittun“
og „Þér hafið bókað flug,“
væri seinni hlutinn réttur, en hér er ekki
verið að þéra. Kannski þykir þeim
sem þetta samdi hálfdónalegt eða frekt
að hafa réttan og sléttan boðhátt
í seinni hlutanum: „...biddu um hana“
og „vinsamlega sýndu skilríki,“
sem er þó eðlilegra og meira mannamál,
og algerlega laust við að vera dónaskapur. 29.
mars 2004
...búinn á því
„Ég var alveg búin á því,“
sagði íþróttakona sem var orðin þreytt
að leikslokum. Hvaðan kemur þetta ...búinn
á því? Ég hef satt að segja ekki
hugmynd um það og það er ekki langt síðan
ég heyrði þetta fyrst, en eins og aðrar tískubólur
er þetta orðið ótrúlega algengt, jafnvel
á fullorðinna manna tungu. Þetta hlýtur
að vera útlenska, á íslensku hefur verið
sagt „Ég var alveg búin að vera“
og styttri gerðin af því: „Ég var
alveg búin.“ Ég skil ekki á hverju
hinir eru búnir, sem eru búnir á því.
29. mars 2004
Stórhuga
Í leikdómi í Morgunblaðinu í dag
segist dómarinn „...dást að stórhuga
sýningu þeirra.“ Þetta
er ekki stórmál en samt er sennilega pínulítil
rökvilla í þessu ef að er gáð.
Hver er stórhuga? Er það sá sem hugsar
stórt eða það stóra sem hugsað
er? Ég hefði sagt að þeir sem stóðu
að sýningunni hafi verið stórhuga en ekki
sýningin sjálf, hún hugsar varla. 29.
mars 2004
Ljúfar
fyrirsagnir
Tvíræðni getur verið yndisleg og ég
þakka Baldri Pálssyni fyrir að rifja upp eina
gamla og góða í Morgunblaðinu í dag:
Ber allt árið. Þá rifjast
upp fyrir mér þegar birtist á baksíðu
Morgunblaðins fyrir margt löngu fyrirsögnin Skreið
til Nígeríu. Nokkrum árum síðar
kom á sama stað á baksíðunni Skreið
aftur til Nígeríu. Enn síðar
birtist á gamalkunnum stað fyrirsögnin Skreið
fyrir 300 milljónir til Nígeríu.
Það væri gaman að safna saman í einn
stað fleiri gullkornum af þessu tagi. 29.
mars 2004
Kaffi
Mér finnst kaffi góður drykkur. Á
kaffihúsi í gær bað kona um tvo bolla
af þessum ágæta drykk, vildi ekki hafa það
sterkt og spurði afgreiðlsustúlkuna hvort hún
vildi setja ögn af vatni út í. Sú svaraði
að bragði: „Viltu vatn út í bæði
köffin?“ 28.
mars 2004
Vondur, verri, verstur
Fréttablaðið fer illa út úr
því í dag þar sem segir í smáfrétt
í lokaopnunni: „Geðvondasta
en jafnframt frægasta önd í heimi...“
Börn eru yfirleitt ekki orðin stór þegar
þau læra að maður á ekki að segja
vondari eða vondastur. Því hefur blaðamaður
ekki náð. 28. mars 2004
Langatöng
Fingur manna heita mörgum nöfnum í íslensku
og um það skrifaði Sæmundur frændi minn
Rögnvaldsson lærða ritgerð fyrir 30 árum
eða svo. Algengast er að tala um þumalfingur og
síðan vísifingur, löngutöng, baugfingur
og loks litla fingur. Þetta er þó einungis
brot af þeim fjölmörgu fingurnöfnum sem til
eru á íslensku. Mér datt þetta í
hug þegar ég rak augun í það í
Morgunblaðinu í morgun að sagt var að einhver
maður hefði sýnt öðrum miðfingurinn.
Þetta er ömurlega léleg þýðing
á enskunni middle finger – en aumingja enskumælandi
fólkið er nefnilega svo fátækt að
það á ekki eins mörg og falleg nöfn
á fingrunum og við. Það verður að
kalla löngutöng middle finger. En sérhvert
mannsbarn ætti að vita, og ekki síst þau
mannanna börn sem leggja fyrir sig að skrifa texta í
blöð, hvað algengustu líkamshlutar heita á
móðurmálinu. 26. mars 2004
Íslenskt
mál í íslensku útvarpi, takk!
Ég heyrði brot af viðtali íslensks
útvarpsmanns við íslenskan afbrotafræðing
í dag. Ég var á leiðinni heim á
bílnum mínum en varð svo mikið um að
ég lagði honum við gangstéttarbrún
og lét ósköpin dynja yfir mig. Verið var
að ræða um orsakir þess að glæpamál
eru spennandi fréttaefni, en samtalið fór að
talsverðu leyti fram á útlensku og útvarpsmaðurinn
gaf afbrotafræðingnum lítið eftir í
þeirri list. Meðal þess sem ég punktaði
hjá mér var:
Allir
vinklarnir í þessu máli eru svo spennandi.
Hvaða vinklar eru það? Vinkill er smíðatæki
og hjálpar manni að gera 90° horn.
En
þetta element að þetta gerist svona nálægt,
breytir það einhverju í umfjölluninni?
Mig minnir að afi segði mér að hitunartækið
í hraðsuðukatlinum héti element.
Dramatíkin
er til staðar. Æææ. Er þetta
svona sorglegt?
Umfjöllun
um afbrot þar sem maður fer grafískt ofan í
málin sjálf. Hvernig fer maður
grafískt ofan í mál?
Gæti
þetta gerst fyrir mig? Svona segir ekki fullorðið
fólk. Og hananú! Þarna er ruglað saman:
Gæti þetta gerst og Gæti
þetta komið fyrir mig.
Reyndar má
segja að vinkil, element, dramatík og grafík
megi skilja í þessu samtali, með góðum
vilja og nokkurri útlenskri málakunnáttu,
en maður á ekki að þurfa að hlusta á
íslenskt útvarp með útlensk-íslenska
orðabók í höndunum. Það er beinlínis
dónaskapur við áheyrendur að bjóða
þeim upp á að hlusta á svona lagað
– nema þá að útvarpsmaðurinn
skýri jafnóðum hvað viðmælandinn
er að fara, geti hann ekki komið því frá
sér á skiljanlegan hátt sem hann er að
segja. 24. mars 2004
Meira
um jarðarfarir
Björn Ingólfsson á Grenivík
skrifar mér og segist ekki kannast við að þar
sé talað um að fara í jarðarför,
(þetta hljómar næstum eins og þátturinn
Íslenskt mál á Gufunni) en þar tíðkist
að fara á jarðarför.
Nú veit ég ekki lengra en nef mitt nær, en
er sannfærður um að móður minni hefði
þótt svipað að fara á og í
jarðarför og talið það allt annað en
að fara á og í bíó. Einfaldlega
ekki viðkunnanlegt. Má samt vera að hér
sé um að ræða héraðsbundna mállýsku.
23. mars 2004
Á
bak við tjöldin
Það er verið að auglýsa einhverja
ráðstefnu í Reykjavík og mig minnir að
þar sé sagt: Þínar ákvarðanir.
Þinn árangur. Ég held að
ég hafi áður bent á hvað það
er útlenskulegt að setja eigandann á undan eigninni.
Íslenskara er að segja Ákvarðanir
þínar, árangur þinn... Síðan
er sagt frá viðfangsefnum ráðstefnunnar,
meðal annars vörumerkjastjórnun.
Guð almáttugur. Hvað er vörumerkjastjórnun?
Mér dettur ekkert í hug annað en Maðurinn
á bak við tjöldin í Spaugstofunni, maður
sem heftir passandi vörumerki við flíkur í
tuskubúð eftir því hvað viðskiptavinurinn
biður um. Varla þarf ráðstefnu á háskólastigi
til að kynna það starf. Nei. Það þarf
líka að hafa auglýsingar á mannamáli.
22. mars 2004
Jarðarfarir
Ævinlega byrstir móðir mín sig
þegar hún heyrir talað um að einhver fari
í jarðarför eða hafi verið
í jarðarför. Hún segir, eins
og satt er, að maður fari ekki í jarðarför
eins og í veislu eða afmæli. Þetta er satt,
þetta hljómar líka óþægilega
í eyrum mínum. Og ekki skánar ástandið
þegar fólk segist ætla að fara
við jarðarför. En hvað á
þá að segja? Þar kemur ósköp
margt til greina. Mér finnst liprast og eðlilegast
að segjast ætla að fara til jarðarfarar,
jafnvel fara að jarðarför, og síðan að
hafa verið við jarðarför. 21.
mars 2004
Fótaskortur
Þegar einhverjum verður fótaskortur þýðir
það að fæturnir bregðist honum, oftast
er þetta notað um að einhverjum verður fótaskortur
í hálku, rennur til og dettur af því
að fæturnir svíkja. Mér þykir afskaplega
vitlaust þegar sagt er, eins og Magnús á Rás
2 tönnlaðist á í morgun, að einhverjum
verði fótaskortur á tungunni.
Þó að einhver hafi í gáleysi látið
þennan fjanda út úr sér einhvern tíma
er ekki þar með sagt að það sé
orðið að hæfu orðatiltæki. Samsláttur
orðatiltækja er óhapp sem óþarft
er að endurtaka. 22. mars 2004
Afkastamikið
ævikvöld
Fyrirsögn um afkastamikið ævikvöld ameríska
söngvarans Johnny Cash var í DV á laugardag.
Ekki held ég að kvöldið hafi verið afkastamikið.
Onei. Hitt er mál að sönnu að Johnny Cash
var afksaplega afkastamikill á ævikvöldi sínu.
Það verður að vera ljóst hver gerir hvað,
annars verður það sem sagt er og skrifað oft
tómt bull. 21. mars 2004
Skíðatíð
Vertíð var og er veiðitíminn, þegar
bátar bera afla heim í verið og þar er
unnið úr honum. Menn fóru á vertíð
úr fjarlægum héruðum til að vinna
við fisk, vinna við sjóinn. Vertíð er
tíminn sem unnið er í sjávarplássinu,
í verinu. Vertíð þýðir í
raun og veru ekki eitthvert ótiltekið tímabil.
Þess vegna er orð eins og skíðavertíð
jafnvitlaust og kartöfluvertíð
eða ferðamannavertíð.
Ég legg til að fólk hætti að tala
um skíðavertíð og noti frekar skíðatíð
eða annað betra, ef finnst. 21. mars 2004
Unnið
af
Mér krossbrá þegar ég sá
niðurlag lokakynninga þrautaþáttarins Landsins
snjallasti á Skjá einum. Þar stóð
skýrum stöfum Unnið af Þeir
Tveir og Veruleiki fyrir Skjá Einn. Burtséð
frá öllu rugli með upphafsstafi í nöfnum
fyrirtækja er þetta stóralvarlegt mál.
Hvers vegna í ósköpunum er ekki hægt
að beygja þessi fyrirtækjanöfn? Og ef það
má ekki af einhverjum sökum, hvers vegna er þá
ekki reynt að segja þetta á þann hátt
að það hljómi ekki eins og hjá kjánum?
Með smábreytingum mætti losna við ensku þolmyndina
og vitlausu beygingarnar og segja: Þeir tveir og
Veruleiki unnu fyrir Skjá einn. Það
er nú ekki flóknara en það að tala
mannamál. 15. mars 2004
Bragð eða brögð
Það er ekki sama hvenær talað er
um bragð í eintölu og brögð í
fleirtölu. Þegar talað er um bragð í
munni, eins og vanillubragð, jarðarberjabragð eða
bragðgóðan mat er alltaf notuð eintala. Þess
vegna kaupir fólk ís með mörgum bragðtegundum
en ekki mörgum brögðum. Ef talað er um að
beita einhvern brögðum er hins vegar hægt að
tala um hvert þeirra um sig í eintölu, til dæmis
þegar leggjarbragði eða klofbragði er beitt
í glímu. Loks eru þess dæmi að bragð
megi einungis nota í fleirtölu. Þar rakst ég
á villu í skjáspurningu í Sjónvarpinu
áðan, þar sem spurt var: „Hvaða trúarbragð
er til staðar í flestum löndum heims.“ Spurningin
er ótrúlega klaufalega orðuð á flestan
hátt, en trúarbragð er ekki til, Trúarbrögð
eru ævinlega og undantekningarlaust í fleirtölu.
13. mars 2004
Lögun knattar
Ég hefði gaman af að vita hvernig farið
er að því að framlengja boltann
áfram með höfðinu, eins og sagt
var í sjónvarpinu áðan og hvernig boltinn
er að því loknu í laginu.
Niðri fyrir
Í Fréttablaðinu í dag er smáfrétt,
sem betur hefði átt heima í slúðurbleðlinum
DV, en það er önnur saga. Þarna er sagt frá
eltingaleik ljósmyndara við lögreglu og haft eftir
honum: „Ljósmyndarinn segir að lögreglumönnunum
hafi verið mikið niðri ef marka
má ökulag þeirra og handapat.“ Hér
hefur blaðamaður hvorki gefið sér tíma
til að hugsa né ljúka við fréttina.
Í fyrsta lagi er yfirleitt talað um að einhverjum
verði niðri fyrir og í öðru
lagi er í seinni hluti málsgreinarinnar hrært
saman nútíð og þátíð
svo lýti eru að. 13. mars 2004
Undirbúningur
Það er óskaplega algengt að tala
um að undirbúa sig undir
eitthvað og afbrigði af þeirri langloku er að
undirbúa sig fyrir eitthvað.
Ég skil ekki af hverju fólk velur ekki einfaldasta
kostinn og talar um að búa sig undir
eitthvað. Það er miklu betra. 13.
mars 2004
Góðir pistlar í Morgunblaðinu
Ég vil vekja athygli á ágætum
pistlum Jóns G. Friðjónssonar um íslenskt
mál, sem birtast í Morgunblaðinu á laugardögum.
Þeir eru miklu ítarlegri og fræðilegri
en örpistlarnir mínir, mjög skilmerkileg grein
gerð fyrir sérhverju atriði. Í dag fjallar
hann um eitt og annað í máli íþróttafréttamanna,
meðal annars áráttu þeirra að blanda
saman orðtökum, eins og í dæminu: [þeir]
hristu af sér slyðruorðið,
sem er samsláttur úr því að hrista
af sér slenið og reka af sér
slyðruorðið. Mér finnst nauðsynlegt
að fylgjast með pstlum Jóns í Mogganum.
13. mars 2004
Stóryrðin geta verið varasöm
Í Morgunblaðinu í dag er sagt frá
tónleikum í Reykjavík og sagt að stórsöngvarinn
Jón Kr. Ólafsson muni taka lagið. Mér
finnst hvorki nærgætið né kurteislegt við
hinn einlæga, hægláta og hugprúða
söngvara frá Bíldudal að kalla hann stórsöngvara.
Það orð hefur allt aðra merkingu en til dæmis
kunnur, landsþekktur eða ágætur söngvari,
sem Jón Kr. að sönnu er. 13. mars
2004
Vegna
tilskipunar
Í áttafréttum útvarpsins
í morgun var sagt frá því að verið
væri að koma upp vopnaleitartækjum á öllum
flugvöllum í Noregi og sagt: Þetta er gert
vegna tilskipun Evrópubandalagsins... Þetta
er ekki í fyrsta sinn sem ég heyri að fólk
sleppi því að beygja orðið tilskipun
og önnur álíka löng, en þetta á
auðvitað að vera vegna tilskipunar,
af því að forsetningn vegna tekur með sér
fallorð í eignarfalli (vegna þess, vegna mín,
vegna atburðanna). 13. mars 2004
Samhengi
má ekki rofna
Það er nauðsynlegt að halda samhengi
í frásögn, annars getur merkingin snúist
við. Ég heyrði í útvarpinu talað
um launaleynd. Þar var sagt á þessa leið:
Launaleynd er helsta hindrunin fyrir því
að konur hafa lægri laun en karlar. Ég hefði
skilið þetta ef sagt hefði verið að leyndin
væri helsta hindrun fyrir því að konur
fengju jafnhá eða hærri laun en karlar –
eða með öðrum orðum að launaleyndin væri
helsta ástæða þess sem
hér sagði. 9. mars 2004
Hópar eða einstaklingar
Um daginn heyrði ég í útvarpinu
að hagkvæmt sé að kaupendur og
seljendur hafi báðir lögmann sér
til stuðnings. Þetta er rangt, eins og áður
hefur verið bent á. Ef á þennan hátt
er talað um tvo hópa eða notuð feirtala orða
er ekki hægt að nota orðið báðir.
Báðir er haft um einstaklinga eða önnur stök.
Þannig er hægt að segja að kaupandi og seljandi
hafi báðir lögmann, en ef um er að ræða
kaupendur og seljendur hafa þeir hvorir tveggja lögmann.
8. mars 2004
ÆÆÆ
Magnús á Rás tvö sagði
að í Finnlandi hefði verið hoggin
vök í ís. 3.
mars 2004
Hvar
er hafsbotninn
Mér þykir heldur stórkarlaleg fyrirsögn
í Morgunblaðinu þar sem segir: Hnífur
sem fannst á hafsbotni gæti tengst málinu.
Í ljós kemur að hnífurinn fannst á
sjávarbotni, rétt við netabryggjuna
í Neskaupstað. Varla er það hafsbotn. Trúlega
þarf að fara talsvert lengra frá bryggju og jafnvel
út fyrir fjarðarkjaftinn til að hafsbotn sé
undir. 3. mars 2004
Afkáraleg
einkunnarorð
Það er undarlegt að auglýsingafólk
skuli velja viðskiptavinum sínum einkunnarorð sem
í sumum tilfellum eru tóm tjara og í öðrum
algerlega óviðeigandi og úr öllu samhengi
við fyrirtækin sjálf og viðfangsefni þeirra.
Ég hef áður bent á delluna sem er lesin
í lok auglýsinga frá Brimborg: Öruggan
stað til að vera á. Þetta er
í fyrsta lagi engin íslenska og í öðru
lagi sagt án tillits til þess hvort undanfarandi
setning kallar á þolfall. Þetta er sem sagt
út í hött – eða út úr
kú, eins og nú er sagt. Í sjálfu sér
er allt í besta lagi að tala um öruggan stað,
því öruggur staður er góður.
Til-að-vera-á er hins vegar ofaukið.
Mér hefur komið í hug að þetta eigi
að vera stæling á A safe place to stay. Ef svo
er þá þýðir það á
íslensku öruggur staður. Allt umfram það
er óþarft. Hins vegar er illskiljanlegt hvernig einhver
bílabúð getur talist öruggari staður
en önnur!
Annað
dæmi um dellueinkunnarorð er í nýju auglýsingunum
frá Símanum. Við hjálpum
þér að láta það gerast.
Í einstöku tilfellum á þetta svona þolanlega
við, en í flestum þeim sem ég hef heyrt
er þetta ekki í neinu rökréttu samhengi
við annað sem í auglýsingunum segir. Skýrasta
dæmið um það hefur verið til umræðu
í fjölmiðlum: Þetta er þín
hugmynd, við hjálpum þér að láta
hana gerast. Afsakanir fyrirtækisins í
blöðum hafa ekkert bætt og þetta er jafnvitlaust
og áður að því leyti að við
látum ekki hugmyndir gerast. Hér er líka
önnur vitleysa, hrein ensk áhrif þegar sagt
er þín hugmynd en ekki
hugmyndin þín. Sá erlendi
siður, að hafa eignarfornafn á undan eign, er hluti
af því sem telst hættulegt íslensku
máli, dæmi um að erlend áhrif komi fram
í orðaröð og setningagerð.
Þriðja
dæmið um vitleysuna veður nú uppi, fyrst
hjá einhverjum fatasala en nú hjá Vífilfelli,
einum öflugasta auglýsanda á Íslandi.
Það er setningin: Láttu ekki fífla
þig. Orðasambandið að fífla
einhvern hefur um aldir verið haft um að tæla einhvern
til ásta og það á harkalegan hátt
frekar en hitt. Það er villandi - sjálfasagt
viljandi – að nota það í merkingunni
að hafa einhvern að fífli, láta
ekki plata sig. Enda þótt dæmi finnist um það
í fornum ritum að svo hafi sögnin að fífla
verið notuð er framúrskarandi óviðeigandi
og ósmekklegt að taka hana upp í þessari
sakleysislegri merkingu. 3. mars 2004
|
