Frásagnarkaflar Skáldskaparmála

1. Þjasi og Iðunn
Ægir bjó í Hlésey en fór til Ásgarðs, æsir vissu það. Þar var mikil veisla og sjónhverfingar og um kvöldið borin inn skínandi sverð sem lýstu upp salinn. Þarna voru 12 æsir og 8 ásynjur og Bragi sagði Ægi sögur:

Óðinn, Loki og Hænir fóru í ferð, urðu hungraðir og drápu uxa þegar þeir komu í dal og elduðu, en hann vildi ekki sjóða. Örn í trénu yfir þeim lofar að láta sjóða ef hann fái að éta fylli sína af uxanum. Hann étur strax annað lærið og báða bógana og Loki reiðist og lemur hann með stöng, en stöngin festist í erninum og Loki er fastur á hinum endanum. Örninn flýgur með Loka og lætur hann slást í og strjúkast við allt sem fyrir er og ferðinni lýkur ekki fyrr en örninn lætur Loka lofa að koma Iðunni með eplin út fyrir Ásgarð. Loki platar Iðunni út fyrir með því að þykjast hafa fundið betri epli og biður hana að skipta en Þjasi kemur fljúgandi og tekur Iðunni með sér í Þrymheim.

Æsir verða nú gamlir og gráhærðir og sakna Iðunnar og muna að hún sást síðar með Loka, krefjast þess að hann nái í hana aftur. Loki flýgur í Jötunheim í fjaðurham Freyju og finnur Iðunni, breytir henni í hnetu og flýgur með hana til baka. Þjasi flýgur á eftir en æsir brenna fjaðrir hans með eldi þegar hann kemur yfir Ásgarð. Skaði Þjasadóttir kemur vopnum búin til Ásgarðs að hefna föður síns. Æsir semja við hana um að velja einn mann af því að sjá bara fætur hans. Hún valdi og hélt hún væri að velja fagra fætur Baldurs en það var þá Njörður. Að lokum var samið um sátt ef æsir gætu komið henni til að hlæja. Þá batt Loki skegg geitar við punginn á sér og þau toguðust á og skræktu og loks lagðist Loki nakinn fyrir framan Skaði og hún skellihló. Óðinn gerði síðan 2 stjörnur úr augum Þjasa,

2. Skáldamjöðurinn
Æsir og vanir voru ósáttir og sömdu um frið og til sannindamerkis hræktu þeir í dall. Til þess að varðveita hrákann frá því að gufa upp var búinn til úr honum mannslíkanið Kvasir, sem var svo vitur að hann var við það að springa. Í heimboði hjá Fjalari og Galari drápu þeir hann og létu blóð hans renna í kerin Són og Boðn og ketilinn Óðreri. Blóðið blandað hunangi er visku- og skáldamjöður. Þeir sögðu að Kvasir hefði kafnað í mannviti. Dvergarnir drápu líka Gilling og konu hans, en sonur þeirra Suttungur hefndi fyrir það og setti dvergana í Flæðisker en gaf þeim líf gegn því að fá kerin þrjú. Gunnlöð gætir þeirra í Hnitbjörgum.

Óðinn kom þar sem 9 þrælar slógu hey. Hann brýndi ljái þeirra svo þeir flugbitu, kastaði brýninu síðan á loft upp og þegar þeir ætluðu að ná því brugðu þeir allir ljá á háls næsta manns og drápust allir. Óðinn tók svo að sér að slá fyrir þá alla hjá Bauga, bróður Suttungs og vildi fá sopa af skáldamiðinum að launum. Suttungur neitaði. Óðinn neyddi Bauga til að bora holu gegnum fjallið til að komast að skáldamiðinum. Baugi borar og ætlar að svíkja Óðin og láta hann skríða inn í göngin og reka á eftir honum borinn - vera ekki búinn að bora í gegn, Óðinn blæs í gatið og fær grjót framan í sig og lætur Bauga bora alla leið, kemst í gegn í ormslíki og heim til Gunnlaðar. Hann liggur hana 3 nætur og tæmir úr einu keri hverja nótt (Gunnlöð nennti ekki að sækja annað drykkjarfanga).

Drukkinn fer Óðinn í arnarham og flýgur heim. Suttungur áttar sig og flýgur á eftir. Æsir safna saman öllum skálum og koppum og þegar Óðinn flýgur yfir Ásgarð spýr hann miðinum og æsir safna honum saman. Hver sem af því drekkur verður skáld. Eitthvað dreittist aftur af fuglinum og þeir sem náðu bara í það eru leirskáld og bullukollar.


3. Þór og Hrungnir
Óðinn fer á Sleipni í Jötunheima þegar Þór var að berja tröll. Óðinn og Hrungnir metast um hesta sína, Hrungnir átti Gullfaxa. Óðinn er langt á undan Hrungni en þegar Hrungnir kemur í Ásgarð fer hann í taugarnar á ásum með monti sínu. Þeir kalla á Þór og hann kemur og óskapast yfir því að æsir skuli bjóða svona pakki heim. Hrungnir hrökklast burt en hefur þá skorað Þór á hólm. Jötnar búa til leirmanninn Mökkurkálfa og setja í hann merarhjarta. Hann stóð á Grjóttúnagörðum og meig af hræðslu þegar hann sá Þór. Haus Hrungnis og skjöldur voru úr steini.. Þjálfi er með Þór og platar Hrungni til að standa á skildi sínum en Þór kastar að honum hamrinum en Hrungnir kasta hein sinni (úr grjóti) á móti. Hamar og hein mætast, heinin brotnar en hamarinn lenti í höfði Hrungnis svo það mölbrotnaði. Annar hluti heinarinnar lenti í hausnum á Þór svo hann datt, en önnur löppin á Hrungni lenti ofan á hálsi Þórs. Þjálfi gat ekki bifað henni en Magni Þórsson (einnar nætur gamall) kom og svipti henni af í snatri. Þjálfi molaði Mökkurkálfa. Þór gaf Magna Gullfaxa að launum en Óðinn varð fúll yfir að fá hann ekki. Gróa kona Aurvandils ætlaði að syngja heinina úr haus Þórs en það mistókst af því hún var svo upptekin af að vera ástfangin af manninum sínum. Þess vegna er heinin enn í hausnum á Þór.

4. För Þórs til Geirröðargarða
Þór fór til Geirröðargarða og Loki með, en Þór var ekki með hamar sinn, glófa eða megingjarðir. Það var vegna þess að Loki hafði flækst til Geirröðar og Geirröður tekið hann til fanga og sleppt honum gegn því að hann léti Þór koma til sín hjálpartækjalausan. Þór kom við hjá Gríði tröllkonu sem sagði honum frá Geirröði og lánaði honum bráðabirgðabelti og hanska og stafinn Gríðarvöl. Þór fór upp eftir gilinu þar sem áin Vimur rennur og studdist við Gríðarvöl en allt í einu vex mjög vatnsflaumurinn svo Þór kemst varla, lítur upp og sér hvar Gjálp Geirröðardóttir stendur klofvega yfir gilinu og mígur. Þór tók stóran stein og kastaði í áttina til hennar og hitti svo árvöxturinn stöðvaðist. Þór gekk til stofu Geirröðar og fékk sér sæti en sætið lyftist allt í einu. Þór stakk Gríðarveli upp í þak og þrýsti sér niður og þá heyrðist mikið vein, því systurnar Gjálp og Greip Geirröðardætur höfðu lyft stólnum en þarna hryggbraut Þór þær. Svo taka Þór og Geirröður að leika, Geirröður tekur glóandi járn og kastar til Þórs en Þór grípur með hanska Gríðar og kastar til baka gegnum járnsúlu og gegnum Geirröð svo hann drepst.

5. Haddur Sifjar
Loki klippti allt hár af Sif en Þór hótaði að mauka í honum hvert bein ef hann léti ekki gera hadd (hárkollu) úr gulli handa henni sem yxi eins og annað hár. Þá var leitað til dverganna Ívaldasona, sem bjuggu til hadd Sifjar, Skíðblaðni, skip Freys og Gungni, geir Óðins. Lokinn veðjaði höfði sínu við Brokk að Eitri bróðir hans gæti ekki smíðað jafngóða hluti. Brokkur þandi fýsibelginn en Eitri smíðaði. Fluga kroppaði hönd Brokks þegar Eitri smíðaði svín með gullburst sem ljómaði af sem á degi, og Freyr fékk. Flugan kroppaði háls Brokks þegar Eitri smíðaði gullhringinn Draupni sem af láku 8 jafngóðir níundu hverja nótt og Óðinn fékk. Flugan kroppaði milli augna Brokks svo hann gafst næstum upp við blásturinn þegar Eitri smíðaði hamarinn Þórs. Af öllum hlutum var hamarinn talinn bestur og Loki tapaði veðmálinu. Loki leysti sig með lævísi frá dauða, en skaddaðist á vörum þegar þær voru rimpaðar saman með þræðinum Vartara.

6. Fáfnisarfur
Sagan um Sigurð Fáfnisbana. Loki drap Otur einn sem reyndist sonur Hreiðmars og bróðir Fáfnis og Regins. Æsir urðu að bæta fyrir sonar- og bróðurmissi með því að fylla belginn af Otri af gulli og þekja hann allan utan. Höfðu m.a.s. gull af dvergum til þess. Hreiðmar tók gullið og vildi ekkert gefa sonunum en þeir drápu hann og Fáfnir tók allt gullið og gætti þess í ormslíki á Gnitaheiði en Reginn fór til Hjálpreks konungs og tók í fóstur Sigurð Sigmundsson (síðar Fáfnisbana) og ól hann upp til að ná gullinu. Sigurður fór á heiðina, gróf skurð þar sem ormurinn skreið jafnan og stakk hann neðan frá og ataðist allur í blóði ormsins (Fáfnis). Sums staðar segir að Sigurður hafi baðast í blóði ormsins nema á bletti á herðablaðinu þar sem laufblað hafi sest, þar var eini bletturinn sem vopn gátu unnið á honum. Reginn drakk hins vegar blóð bróður síns og Sigurður steikti hjartað og þegar hann smakkaði blóð úr því skildi hann fuglasöng. Það varð til þess að hann drap Regin og fór á heiðina og tók allt gullið.

Sigurður reið upp á fjall fann konu og leysti úr álögum, það var Brynhildur valkyrja. Sigurður fór svo til Gjúka og Grímhildar, hún gaf honum töfradrykk svo hann varð ástfanginn af Guðrúnu Gjúkadóttur (þótt hann í raun og veru elskaði Brynhildi) og kvæntist henni en Gunnar og Högni bræður hennar urðu fóstbræður hans. Guttormur stjúpsonur Gjúka var líka þarna. Gunnar gat riðið vafurloga og fór því í útliti Gunnars að biðja Brynhildar, kvæntist henni fyrir Gunnars hönd og svaf hjá henni á brúðkaupsnótt en tryggð hans við fóstbróðurinn var ástinni yfirsterkari og hann lét sverðið Gram liggja á milli þeirra í rúminu (getnaðarvörn). Börn Sigurðar og Guðrúnar voru Sigmundur og Svanhildur.

Við tauþvotta missti Guðrún út úr sér við Brynhildi að það hafi verið Sigurður í líki Gunnars sem hún giftist. Þess vegna reyndi Brynhildur að fá Gunnar og Högna til að drepa Sigurð (hún elskaði hann og vildi ekki að Guðrún nyti hans) en þeir voru í fóstbræðralagi við Sigurð og fengu Guttorm til þess. Gunnar og Högni tóku öll völd Sigurðar. Atli Húnakonungur, bróðir Brynhildar, barðist við Gunnar og Högna, en fann ekki gullið, setti Gunnar í ormagarð en Gunnar var ekki í rónni fyrr en hann sá hjarta Högna bróður síns nýskorið úr honum. Þá vissi hann að Högni mundi ekki kjafta frá gullinu. Gunnar var svo hugumstór að hann lét ormana ekki hræða sig og spilaði með tánum á hörpu til að stilla þá uns naðra ein boraði sig inn í hann og át úr honum lifrina svo hann dó án þess að kjafta.

Atli gerði Guðrúnu að konu sinni en hún átti með honum tvo syni sem hún drap og lét gera bikara úr hauskúpum þeirra og vín úr blóðinu og steikti hjörtun og lét Atla njóta þessa en naut þess sjálf að horfa á Atla kveljast þegar hún sagði þeim frá því sem hann var að gera ("Nú ertu að tyggja hjartað úr syni þínum og drekka blóðið úr honum úr bikar sem er hauskúpan...") Allir urðu fullir í höllinni og sofnuðu en Guðrún fór með syni Högna og drap Atla sofandi. Hún ætlaði að fyrirfara sér en lenti hjá Jónakri konungi og átti með honum 3 syni, Sörla, Hamdi og Erp. Þar ólst upp Svanhildur Sigurðardóttir. Jörmunrekkur konungur vildi eignast hana fyrir konu og sendi Randve son sinn til að sækja hana, en Bikki jarl vildi að Randver ætti hana frekar. Kóngur lét drepa Randve son sinn en hann plokkaði áður fjaðrir af hauk sínum og sendi pabba. Þetta táknaði að hann gamall kóngurinn var sonalaus og ættin á enda. Jörmunrekkur reiddist og lét menn sína taka Svanhildi og troða hana til dauðs með hestum sínum. Guðrún sendi synina til að hefna, en á leiðinni hefndu Sörli og Hamðir illverka móður þeirra með því að drepa Erp bróður sinn. Þá vantaði einn þegar höggva skyldi hausinn af Jörmunrekki, sem gat látið berja Sörla og Hamði grjóti og var þar með dauð öll ætt Gjúka.

7. Grótti
Skjöldur sonur Óðins bjó í Danmörku og átti soninn Friðleif en sonur hans var Fróði. Við hann er kenndur Fróðafriður, tími þar sem menn stálu ekki einu sinni verðmætum á vegum úti. Fróði keypti ambáttirnar Fenju og Menju af Fjölni í Svíþjóð.

Grótti var kvörn með rosalegum steinum sem erfitt var að snúa en malaði það sem malarinn sagði henni að mala. Fróði barð Fenju og Menju að mala gull, frið og sælu. Þær svindluðu og létu kvörnina mala her gegn Fróða, og Mýsingur drap hann. Mýsingur tók kvörnina og kerlingarnar og fór með þær á skip og sagði þeim að mala salt og það gerðu þær svo lengi að skipið sökk og þess vegna er sjórinn saltur.

8. Hrólfur kraki
Hrólfur kraki Danakóngur fær nafnið kraki þegar Vöggur kemur í höll hans, Vöggur fær hring að launum og heitir að drepa banamann Hrólfs. Sagt er frá deilu Hrólfs og Aðils Svíakonungs, en þeir unnu fyrst saman en urðu ósáttir meðal annars vegna græðgi í gull og annað fé. Þegar Hrólfur og Aðils mætast á Fýrisvöllum komust Hrólfur og félagar af með því að dreifa / sá gulli á vellina en sænskir hermenn voru svo gullgráðugir að þeir beygðu sig frekar niður eftir því en að ríða áfram að ætlunarverkinu. Hrólfur kastaði hringnum Svíagrísi og þegar Aðils beygði sig til að taka hann upp sagðist Hrólfur nú hafa svínbeygt þann semn voldugastur var meðal Svía.

9. Hjaðningavíg.
Héðinn Hjarrandason tók Hildi Högnadóttur herfangi. Högni elti og kom að þeim í Háey á Orkneyjum. Hildur fór til föður síns og bauð frið eða bardaga. Högni vill berjast. Héðinn býður sjálfur frið en Högni segir það of seint, hann sé búinn að draga sverðið Dáinsleif úr slíðrum og það bani öllum sem fyrir verða og engin sár þess grói. Héðinn segir sverðið sjálfsagt gott en það sé ekki sama og sigur. Hófust þar hjaðningavíg: Allir berjast allan daginn en kóngar fara til skipa á nóttu. Hildur fer um og vekur alla frá dauðum á nóttinni og áfram er barist í hið óendanlega - allt til Ragnaraka.

Jan 2003 - svp