|
Gott
mál og vandað
- nokkur vandmeðfarin atriði í daglegu máli |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Nokkrar
erfiðar sagnir
Ekki kannski erfiðar heldur sagnir sem fólk á í vandræðum að beygja rétt - beygja samkvæmt því sem reglur segja. Sagnir eru afskaplega flókin orð, þau beygjast svo margvíslega. Í samanburði við aðra orðflokka eru þau eins og tugþrautarmaður við hliðina á íþróttamanni sem stundar eina eða tvær greinar eingöngu. Sagnir beygjast eftir
Kennimyndir sagna eru kerfi sem við notum til að skoða beygingu sagna, ekki síst hvort þær eru veikar, sterkar eða blandaðar. Við þekkjum þessar sagnir í sundur á endingum. Allar veikar sagnir hafa endingu í þátíð eintölu: tala talaði - færa færði - dæma dæmdi - rekja rakti. Allar sterkar sagnir eru endingarlausar í þátíð eintölu: bíta beit - bjóða bauð - bresta brast - gefa gaf - fara fór. Blandaða beygingu hafa nokkara sagnir: 4 ri-sagnir og 10 núþálegar sagnir Veikar sagnir hafa 3 kennimyndir:
Ri- sagnir hafa 3 kennimyndir eins og veikar sagnir:
Núþálegar sagnir eru kallaðar svo vegna þess að þær mynda NÚTÍÐ alveg nákvæmlega eins og þegar sterku sagnirnar mynda þátíð (sjá t.d. líta - leit sem er sterk sögn, leit í þátíð, og vita - veit, sem er núþáleg og veit er nútíð, lítur út nákvæmlega eins og þátíðin leit) en hafa einhvers konar endingu í þátíðinni, allt öðruvísi endingar en veiku sagnirnar þó.
Beint
í kaflann Vandi
að beygja rétt |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||