Hin skelfilegu svik!

Það er aumt að þurfa að sitja undir því ár eftir ár eftir ár að æðstu yfirmenn þessarar þjóðar leggi kennara í einelti og níðist á skólum landsins. Nýjasta afbrigðið af þessari herferð er villandi og röng greinargerð um starfstíma framhaldsskólanna sem birt hefur verið án skýringa og gefið fjölmiðlum færi á að rangtúlka starfsemi skóla og klína á starfsfólk þeirra margvíslegum vinnusvikum og þjófnaði. Birtingu þessa efnis telur menntamálaráðherra mikilvægan þátt í eftirliti með skólastarfi!

Þær tölur sem birtar hafa verið, og eru alls ekki allar réttar, eru niðurstöður vitlausrar mælingar, talningar á fjölda kennsludaga innan ramma 9 mánaða skólaársins þar sem bannað er að telja með þá vinnudaga kennara sem utan þessara 9 mánaða falla. Til þess að uppfylla kröfur ráðuneyta um fjölda kennsludaga þarf að kenna hvern einasta dag þess 9 mánaða tímabils sem ekki er lögboðinn helgidagur. Af því leiðir til dæmis að kennsluhlé vegna árshátíðar í skóla eða samráðsfundur kennara og skóla í heilum landsfjórðungi, haldinn að undirlagi ráðuneytis, eru talin vinnusvik kennara og svik skóla undan lögum og reglugerðum ráðuneyta. Þetta er svo vitlaust að það er ekki einu sinni hægt að hlæja að því með hjálp hláturgass.

Vissulega er eðlilegt að eftirlit sé haft með skólastarfi, en til þess að það komi að gagni verður það að vera gert af viti og skynsemi. Það gerir enginn góðan skóla með því að loka kennara og nemendur inni í kennslustofu í tiltekinn fjölda daga eða klukkustunda. Misgóður árangur í skólum hefur aldrei verið í neinu hlutfalli við slíkt. Og enginn skóli verður góður, hvað þá betri eða enn betri, á því að yfirvöld fjandskapist út í þá og starfsmenn þeirra.

Aldarfjórðungs reynsla mín sem menntaskólakennara hefur ekki getað sýnt mér þann kennara sem getur á 1, 2 eða 3 dögum utan reglulegs starfstíma skóla undirbúið vetrarstarfið. Í mínum skóla vinna kennarar 1, 2 eða 3 vikur utan skólaársins að undirbúningi og allmarga daga að auki við frágang, jafnvel þótt bannað sé að greiða laun fyrir þessi störf. Ég þekki enga stétt manna sem gefur vinnuveitanda sínum annað eins af starfskröftum sínum og kennarar og hef ekki orðið var við þakklæti fyrir þær gjafir. Þetta eitt nægir til að sýna hversu fáránlegar talningaraðferðir ráðuneytanna á starfsdögum skólanna eru. Við það má bæta að skólastarf hefur tekið miklum breytingum á undanförnum áratugum. Kennsluaðferðir hafa breyst og álag á nemendur og kennara hefur stóraukist. Einn frídagur eða jafnvel tveir á önn hafa ekki verið frídagar í venjulegum skilningi þess orðs heldur miklu fremur dagar með breyttum vinnuaðferðum. Slíkt þýðir ef til vill ekkert að útskýra fyrir þeim sem kunna bara að telja heila daga. En þegar saman fara lögbundnir og reglugerðabundnir skóladagar sem rúmast ekki innan lögbundins skólaárs og kjarasamningar standa svo á skjön við þetta allt saman kemur að lokum að því fonkveðna að ekki duga býflugunni arnarvængir.

Hvað sem því líður er sannarlega mál að linni þeirri áralöngu ófrægingarherferð sem ráðherrar, ráðuneyti, alþingi og sérhannaðir fræðingar, sem jafnvel hafa aldrei komið í skóla nema sem nemendur, hafa gengist fyrir í þeim tilgangi að níða skóinn niður af kennurum. Ég vil leyfa mér að heita á alla þessa aðila sem tala fagurt um skóla og kennslu og menntun í skálaræðum á tyllidögum að standa myndarlega að því að styðja menntastarf og kennslu alla virku dagana líka. Það verður meðal annars gert með því að viðurkenna í verki að kennarar eru sérfræðingar í kennslu og skólastarfi, launa það starf að verðleikum og sjá til þess að kennarar fái frið til að vinna störf sín og tækifæri til að virkja metnað sinn og hugsjónir til að mennta þá unglinga sem eiga að erfa þetta land.

Sverrir Páll Erlendsson
menntaskólakennari á Akureyri

Birt m.a. á Vef íslenskukennara á Norðurlandi