Framundan er verslunarmannahelgin, eina ferðina enn. Og eina ferðina enn keppast hagsmunaaðilar hér og þar um að fá sem flesta gesti til að eyða peningunum sínum og færa björg í bú, en það er alltaf sama happdrættið, enginn veit fyrir hvert fólkið streymir. 

En enn eina ferðina er líka hafinn söngur sem er afskaplega hvimleiður og hjáróma og falskur. Satt að segja vonaðist maður til að þetta lag yrði ekki leikið í þetta sinnið en því miður, það er orðin staðreynd. Blöðin eru blásin út af viðvörunum og hörmungarsögum sem gefa fátt í skyn annað en að ef unglingar skemmti sér um verslunarmannahelgina verði þeir hver og einn að eitulyfjaneytendum, þeim verði nauðgað og þeir verði sjálfum sér og þjóðinni til skammar. Og í dag, fimmtudaginn 3. ágúst, hrópa blöðin og útvörpin: Nei! Enga unglinga hingað!. Við viljum ekki sjá neina unglinga á þessari hátíð! Hingað verður engum unglingum leyft að koma! Ef hingað koma einhverjir unglingar þá mun lögreglan senda þá heim til sín! Og jörð skelfur og uppi er fótur og fit hér og þar vegna þess að einhverja grunar að ef til vill komi einhverjir unglingar þangað af því að þeir mega ekki vera annars staðar. 

Hvað er að gerast? Hvers vegna eru vandamál undanfarinna útihátíðahelga allt í einu unglingunum sjálfum einum að kenna? Eiga unglingar á Íslandi ekki foreldra (sem yfirleitt eru fullorðnir, a.m.k. í árum talið)? Eru það börn og unglingar sem kaupa áfengi handa jafnöldrum sínum? Er það ekki fullorðið fólk sem smyglar eiturlyfjum og selur þau hálfþroskuðum krökkum til að geta hugsanlega hagnast á því að þeir verði ógæfufólk? Eru það unglingar sem ganga um nauðgandi og meiðandi á hátíðunum? Eru allir búnir að gleyma því að meirihluti fyllibyttna og slagsmálahunda á útihátíðum er kominn talsvert upp fyrir unglingsárin. 

Nei. Hvernig stendur á því að hagsmunaaðilar hér eða þar hafa gefist upp á því verki sem hafið var, til dæmis á Akureyri, að bjóða unglingum upp á vandaða skemmtidagskrá og veita þeim vörn og umhyggju í stað þess að hrekja þá í burtu og segja þeim að éta það sem úti frýs. Datt einhverjum í hug að með einu pennastriki væri hægt að láta íslenska unglinga hætta að prófa að smakka bjór? Datt einhverjum í hug að með einu pennastriki væri hægt að breyta hefð eins og að skemmta sér öls við pel um verslunarmannahelgi?  Og ef það, hvers vegna dattt mönnum þá í hug að hægt væri að skrúfa fyrir neyslu unglinga en ekki þeirra sem komnir eru á þann aldur að geta farið á fyllirí löglega? 

Og enn: Dettur einhverjum í hug að þeir séu að leysa eitthvert vandamál með því að banna að unglingar séu til um verslunarmannahelgina? Halda menn kannski að það sé hægt að útrýma unglingum - eða á að loka þá inni á meðan "almennilegt fólk" skemmtir sér? Halda menn virkilega að ef unglingar fá ekki að vera í Vestmannaeyjum, Akureyri, Siglufirði eða Neskaupsatað, þá bara drekki þeir sódavatn og mauli hafrakex? Og hvar? Kannski bara heima í garði í kaupstaðnum þar sem allir eru farnir í burtu. Einir, af því þeir mega hvergi vera. Ég vona að enginn sé svo vitlaus að halda það.  

Þess vegna segi ég: Látum ekki svona! Við eigum ekki að útiloka rauðhært fólk. Eða blinda. Eða þá sem nota gleraugu. Og ekki unglinga. Með því að hrekja unglingana í burtu erum við að stefna þeim í bráðan voða og óvissu. Ekki vera svona vond við krakkana. Við eigum að vinna með þeim, hljálpa þeim, fá þá til að vinna með okkur. Við höfum ekki efni á að rækta í þeim andstæðinga okkar. Unglingar eru hvorki asnar, glæpalýður né illmenni. Þeir eru fólk. Og kannski er nauðsynlegt að skrifa það með stórum stöfum: FÓLK. 

Sverrir Páll

Birt í Morgunblaðinu í ágústbyrjun 2000